ဆွီဒင်နိုင်ငံ၊ ဖူလူဖျဲလတ် (Fulufjället) တောင်တန်းကြီးရဲ့ တောနက်ထဲမှာ Old Tjikko လို့ အမည်ရတဲ့ ပင်းနိုဝေစပရူးစ် (Norway Spruce) သစ်ပင်တစ်ပင် တစ်ကောင်ကြွက် မတ်မတ်ရပ်တည်နေပါတယ်။
သူဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၉,၅၅၀ ကျော်၊ နောက်ဆုံး ရေခဲခေတ်အပြီးစမှာ စတင်ရှင်သန်ခဲ့တဲ့ ရှေးဟောင်း သက်ရှိရှင်သန်ကျန်ရစ်သူတစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။ ![]()
![]()
၂၀၀၄ ခုနှစ်မှာ ဘူမိဗေဒပညာရှင် လိဖ် ကူးလ်မန်း (Leif Kullman) က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့တာဖြစ်ပြီး၊ Old Tjikko ဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အသက်အကြီးဆုံးလို့ သိထားကြတဲ့ မျိုးပွားအမြစ်တူ သက်ရှိသစ်ပင် (Clonal Tree) အဖြစ် စံချိန်တင်ထားပါတယ်။ ![]()
![]()
မြေပြင်ပေါ်မှာ မြင်တွေ့ရတဲ့ သူ့ရဲ့ ပင်စည်အပိုင်းဟာ သေဆုံးလိုက်၊ ပြန်လည်ကြီးထွားလိုက် ပြုလုပ်ခဲ့တာမို့ ရာစုနှစ်အနည်းငယ်မျှသာ သက်တမ်းရှိသေးပေမဲ့… သူ့ရဲ့ အမြစ်စနစ်ကတော့ ဘီစီ ၇၅၅၀ ဝန်းကျင်ကတည်းက မြေဆီလွှာထဲမှာ ဆက်လက်ရှင်သန်နေခဲ့တာပါ။
ဒါဟာ အီဂျစ်ပိရမစ်တွေ မတည်ဆောက်မီ၊ လူ့ယဉ်ကျေးမှုတွေ မထွန်းကားမီနဲ့ စာရေးသားနည်း စတင်မတီထွင်မီ အချိန်ကတည်းက ဖြစ်ပါတယ်။ ![]()
![]()


ဒီရှေးဟောင်းသစ်ပင်ကြီး ကြုံတွေ့ဖြတ်သန်းခဲ့ရတာတွေကို ခဏမျှ စိတ်ကူးကြည့်ပါဦး –
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အတက်အကျများ
ရေတွက်လို့မရနိုင်အောင် များပြားလှတဲ့ သတ္တဝါမျိုးစိတ်တွေရဲ့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုများ
ဂေဟစနစ်တစ်ခုလုံးရဲ့ ပြောင်းလဲဖောက်ပြန်မှုများ
ထောင်ပေါင်းများစွာသော မုန်တိုင်းများ၊ ဆောင်းရာသီများနှင့် နွေရာသီများ… ![]()
![]()
![]()
Old Tjikko ဟာ နှုတ်ဆိတ်နေတဲ့ ပုံပြင်ပြောသူတစ်ဦး ဖြစ်သလို၊ သဘာဝတရားရဲ့ ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်မှု၊ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် တုံ့ပြန်နိုင်မှုနဲ့ နက်ရှိုင်းလှတဲ့ အချိန်ကာလတို့၏ သက်သေတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ![]()
လျင်မြန်စွာ ပြောင်းလဲနေတဲ့ ယနေ့ကမ္ဘာမှာ ဒီရှေးဟောင်းစပရူးစ်ပင်လေးဟာ ကျွန်ုပ်တို့ကမ္ဘာဂြိုဟ်ရဲ့ တည်တံ့ခိုင်မြဲတဲ့ အလှတရားနဲ့ ထိခိုက်လွယ်တဲ့ သဘာဝတရားကို ပြန်လည်အမှတ်ရစေပါတယ်။
”တကယ်လို့ ဒီသစ်ပင်ကြီးသာ စကားပြောတတ်ခဲ့မယ်ဆိုရင်… ဘယ်လိုပုံပြင်တွေကို ပြောပြလိမ့်မလဲ”

